31o ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΖΩΔΙΑΣ

ΚΥΡΙΑΚΗ 12 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2017

ΣΤΟ ΟΙΚΗΜΑ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΖΩΔΙΑΣ «ΝΙΚΟΛΑΟΣ Π.ΓΙΑΓΚΟΥ» ΣΤΗ ΛΕΜΕΣΟ

Λογοδοσία του Προέδρου

του Δ.Σ. της Παγκοινοτικής Κίνησης Ζώδιας

Κώστα Χατζηγιάννη

Αγαπητοί Συγχωριανοί 

Όπως γνωρίζουμε το 1974 τα τουρκικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Κύπρο μας και μας έδιωξαν από τα σπίτια και τις περιουσίες μας από τη Ζώδια. Εμείς όμως αναμένουμε την ημέρα εκείνη που θα τελεσφορήσουν οι αγώνες μας και θα επιστρέψουμε στα σπίτια και τις περιουσίες μας σε μια ελεύθερη Ζώδια, απαλλαγμέη από τα τούρκικα κατοχικά στρατεύματα και τους εποίκους. 

Μέσα στα πλαίσια αυτά οργανώνουμε σήμερα το 31ο ετήσιο συνέδριο της Παγκοινοτικής Κίνησης Ζώδιας, του υπερκομματικού αυτού Ζωδιάτικου σωματείου που ιδρύσαμε στην προσφυγιά το 1986 και με βάση  το καταστατικό,  σκοποί της είναι η ανεπιφύλακτη και με κάθε τρόπο ενίσχυση του αγώνα για απελευθέρωση των κατεχομένων εδαφών από τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής. Η επιστροφή όλων των προσφύγων στα σπίτια μας κάτω από συνθήκες ασφαλείας, ελευθερίας, διατήρηση της μνήμης της Ζώδιας και η καλλιέργεια πνεύματος φιλικών δεσμών μεταξύ των Ζωδιατών και η συνεχής ενδυνάμωση της θέλησης για αγώνα και επιστροφή στις πατρογονικές εστίες. Παράλληλα προάγονται διάφοροι σκοποί (εθνικοί, θρησκευτικοί, πολιτιστικοί, ανθρωπιστικοί, κοινωνικοί κλπ) που συντηρούν τη μνήμη της κατεχόμενης Ζώδιας μας.

Από την ίδρυσή της η Παγκοινοτική Κίνησή μας συνέχισε να είναι ο συνδετικός κρίκος των Ζωδιατών που βρίσκονται μετά την τούρκικη βάρβαρη εισβολή, σκορπισμένοι σε πολλές κοινότητες της ελεύθερης Κύπρου και το εξωτερικό. Μέσα από διάφορες δραστηριότητες καλλιεργείται πνεύμα συνεργασίας και αγωνιστικότητας που πιστεύουμε ότι, παρά τις αντιξοότητες, δυναμώνει συνεχώς και αναμένουμε καρτερικά την ημέρα της επιστροφής σε μια ελεύθερη Ζώδια. Εκεί σε μια ελεύθερη Ζώδια θα κάνουμε, ως Παγκοινοτική Κίνηση Ζώδιας, όπως προνοεί το Καταστατικό μας, το τελευταίο πανηγυρικό Συνέδριό μας και εκεί ελεύθεροι στα σπίτια και τις περιουσίες μας θα συνεχίσουμε το μόχθο των προγόνων μας στα μποστάνια, στα χωράφια και τα περιβόλια μας και θα δραστηριοποιηθούμε στους Συλλόγους και Σωματεία μας όπως τα είχαμε στη Ζώδια πριν το 1974.

      

Οι διάφορες εκδηλώσεις και δραστηριότητες της περασμένης χρονιάς συνοψίζονται ως εξής:

1. Υποστηρίξαμε ποικιλότροπα τις δραστηριότητες των Ζωδιάτικων Συλλόγων μας που λειτουργούν στην προσφυγιά.

2. Με τους Συλλόγους μας και τα Κοινοτικά Συμβούλια Κάτω και Πάνω Ζώδιας συνδιοργανώσαμε με την ευκαιρία των εορτών του Τιμίου Σταυρού και του Αρχαγγέλου Μιχαήλ:

• Εσπερινό των Ζωδιατών την Τετάρτη 13 Σεπτεμβρίου 2017, στην εκκλησία της Ανθούπολης στον οποίο χοροστάτησε και κήρυξε ο Μητροπολίτης Μόρφου κ.κ. Νεόφυτος. Εγινε επίσης λιτάνευση του μεγαλοπρεπούς Σταυρού που κατασκευάστηκε από την Παγκοινοτική Κίνηση Ζώδιας. Ακολούθησε δεξίωση των Ζωδιατών που οργάνωσε το Κοινοτικό Συμβούλιο Κάτω Ζώδιας.  Την επομένη 14 Σεπτεμβρίου, 2017 έγινε Θεία Λειτουργία στην εκκλησία της Ανθούπολης.

• Την Τρίτη 7 Νοεμβρίου, 2017 οι Ζωδιάτες σε συνεργασία με την Ιερά Μητρόπολη Μόρφου, με την ευκαιρία της γιορτής του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, που πριν την τούρκικη εισβολή του 1974 εγίνετο μεγάλο πανηγύρι στην Πάνω Ζώδια, οργάνωσαν το καθιερωμένο Ζωδιάτικο πανηγύρι και Εσπερινό στον Ιερό Ναό Αγίου Αυξιβίου στον Αστρομερίτη, όπου χοροστάτησε ο Μητροπολίτης Μόρφου κ.κ. Νεόφυτος. Μετά τον εσπερινό ακολούθησε δεξίωση που οργάνωσε το Κοινοτικό Συμβούλιο Πάνω Ζώδιας όπου οι Ζωδιάτες είχαν την ευκαιρία να συσφίξουν ακόμη περισσότερο τις σχέσεις τους.  Την επομένη, 8 Νοεμβρίου 2017 έγινε θεία λειτουργία στην εκκλησία του Αγίου Αυξιβίου.  

3. Δημοσιότητα δόθηκε στα διάφορα κατά καιρούς ανακοινωθέντα που πρόβαλλαν γενικά τη Ζώδια μας. Για το λόγο αυτό πρέπει να αναφερθεί ο μεγάλος ρόλος των ΜΜΕ (εφημερίδες, ραδιόφωνα, τηλεόραση) και να τα ευχαριστήσουμε για τη προβολή που μας έχουν κάνει. 

4. Διαμαρτυρία για την ανέγερση Μουσουλμανικού τεμένους στο προαύλιο της εκκλησίας του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στην Πάνω Ζώδια. Με απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής της Παγκοινοτικής Κίνησης Ζώδιας που έγινε στις 7 Απριλίου , 2017 έγινε διαμαρτυρία και στάληκε στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, τους Αρχηγούς των Πολιτικών Κομμάτων, το Αρχιεπίσκοπο και το Μητροπολίτη Μόρφου. Δυστυχώς οι Τούρκοι συνέχισαν την ανέγερση του τεμένους στο προαύλιο της εκκλησίας μας.  Το κείμενο της διαμαρτυρίας μας (επισυνάπτεται)

Αγαπητοί Συγχωριανοί,

Για 43 χρόνια είμαστε μακριά από τη Ζώδια μας και τα σπίτια και τις περιουσίες μας. Εχουμε συναίσθηση του ιερού καθήκοντος μας και την υποχρέωσή μας να συνεχίσουμε τον αγώνα για ελευθερία και δικαίωση. Ως οργανωμένοι Ζωδιάτες θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για δικαίωση και επιστροφή στη Ζώδια μας και ως Παγκοινοτική Κίνηση Ζώδιας θα μεθοδεύσουμε και άλλες μορφές αγώνα για να πετύχουμε τον στόχο μας  - το στόχο της επιτροφής σε μια ελεύθερη Ζώδια στα πλαίσια μιας λύσης που να είναι σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και να συνάδει με το Κοινοτικό Κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στην οποία η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μέλος.

Θα συνεχίσουμε την οργάνωση μεθοδευμένων εκδηλώσεων που να καλλιεργούν αγωνιστικό πνεύμα και διάθεση για δραστηριότητες που να στοχεύουν στη διατήρηση δεσμών μεταξύ των Ζωδιατών και τη μνήμη της Ζώδιας μας και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και ανάληψη πρωτοβουλιών για διοργάνωση και άλλων μορφών αγώνα με στόχο να ρίξουμε το τείχος που χωρίζει σήμερα με τη βία των όπλων την Κύπρο μας. Ελπίζουμε ότι θα δούμε καλύτερες μέρες και ότι σύντομα θα επανεγκατασταθούμε σε μια ελεύθερη Ζώδια, απαλλαγμένη από τα τουρκικά στρατεύματα και τους εποίκους, όπου θα ξανακτίσουμε τα σπίτια μας και θα ξαναφυτέψουμε τα περιβόλια και τα μποστάνια μας που κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας και που από το 1974 παράνομα καρπούνται ξενόφερτοι Τουρκαλλάδες.

Ψ Η Φ Ι Σ Μ Α ΤΟΥ 31ου ΕΤΗΣΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΩΝ ΖΩΔΙΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΣΤΗ ΛΕΜΕΣΟ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 12 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2017

Ψ Η Φ Ι Σ Μ Α ΤΟΥ 31ου ΕΤΗΣΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΩΝ ΖΩΔΙΑΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΣΤΗ ΛΕΜΕΣΟ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ 12 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2017

Το 31ο Ετήσιο Συνέδριο της Παγκοινοτικής Κίνησης Ζώδιας που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 12 Νοεμβρίου 2017, στο οίκημα του Εθνικού Συλλόγου  Ζώδιας «Νικόλαος Π. Γιάγκου» στη Λεμεσό, ασχολήθηκε με διάφορα θέματα, ανάμεσα στα οποία δραστηριότητες και εκδηλώσεις που οργανώνονται και συμβάλλουν στη διατήρηση της μνήμης της κατεχόμενης Ζώδιας μας και με τις διάφορες εξελίξεις στο εθνικό μας πρόβλημα.

Το Συνέδριο των Ζωδιατών διαπίστωσε ότι το εθνικό μας πρόβλημα συνεχίζει να βρίσκεται σε κρίσιμη φάση και πρέπει ο αγώνας μας να συνεχιστεί. Στόχος του αγώνα των Ζωδιατών θα συνεχίσει όπως πάντοτε να είναι μια δίκαιη, λειτουργική και βιώσιμη λύση του Κυπριακού που να συνάδει με τις αποφάσεις και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της οποίας η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μέλος. Μια λύση που να μας επιτρέπει να επιστρέψουμε στα σπίτια και τις περιουσίες μας σε μια ελεύθερη Ζώδια απαλλαγμένη από τα τούρκικα στρατεύματα κατοχής και τους εποίκους.

Kώστας Χατζηγιάννης
Πρόεδρος Συνεδρίου

Αποδέκτες: Πρόεδρος Δημοκρατίας
Πρόεδρος Βουλής των Αντιπροσώπων
Αρχηγοί Πολιτικών Κομμάτων

Παρακαλούμε όπως δεχθείτε αντιπροσωπεία μας για λεπτομερέστερη ενημέρωση σας.

ΕΤΗΣΙΟΣ ΧΟΡΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΖΩΔΙΑΤΩΝ

Πραγματοποιήθηκε ο ετήσιος χορός του Λαογραφικού και Αθλητικού Ομίλου Ζωδιατών την Παρασκεύη 10 Νοεμβρίου 2017 στο Καραπατέας Park στο Παλιομέτοχο.

Η εκδήλωση είχε μεγάλη επιτυχία με αθρόα προσέλευση αφού Ζωδιάτες και φίλοι του ομίλου μας και η νεολαία της Ζώδιας μας τίμησαν με την παρουσία τους.

Σε μια ωραία ατμόσφαιρα η εκδήλωση περιλάμβανε ομιλίες, βραβεύσεις, κυπριακούς παραδοσιακούς χορούς απο το συγκρότημα του Δήμου Καραβά, μουσική, χορό και γλέντι. 

Βραβεύτηκαν ο Γιαννάκης Δημητριάδης και ο Αντρέας Παπαπολυβίου για την μεγάλη διαχρονική προσφορά τους  στην Ζώδια  και για την συνεχιζόμενη και διαχρονική συνεισφορά τους στον Όμιλο μας.

Βραβεύτηκαν επίσης για τις επιδόσεις τους ο Νίκος Καζίνος αθλητής του Συνδέσμου Μεταμοσχευμένων Κύπρου για την διάκριση του στους  20ους παγκόσμιους αγώνες μεταμοσχευμένων-bowling (χρυσό στο ατομικό 30-39 κατηγορία και χρυσό στο διπλό κατ. 30-39) και ο Χαραλάμπος Μαυρομμάτης, εγγονός του Χαράλαμπου Κάττου για τις επιδόσεις του στα μαθηματικά (παγκόσμιο πρώτο βραβείο).  

Σας ευχαριστούμε για την αγάπη και αι την ανελλιπή διαχρονική υποστήριξη των δραστηριοτήτων του Όμιλου μας αυτά τα χρόνια και υποσχόμαστε περισσότερες συγκινήσεις.

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΖΩΔΙΑΤΩΝ

Στιγμιότυπα απο την εκδήλωση:

                                     ΧΟΡΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΔΗΜΟΥ ΚΑΡΑΒΑ

 ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ

Γιαννάκης Δημητριάδης

Βράβευση Χαράλαμπου Μαυρομμάτη

Βράβευση Ανδρέα Παπαπολυβίου

Βράβευση Νίκου Καζίνου

Johny Demos: Ένας Ζωδιάτης δαμάζει τα κύματα….

Χειμωνιάζει στην Ευρώπη και αρχίζει το καλοκαίρι στην Αυστραλία. Καιρός λοιπόν για surfing και θαλάσσια σπόρ αν και το αθλήματα αυτά για τους λάτρεις του είδους δεν σταματούν ποτέ. 

H κυματοδρομία η αλλιώς το σέρφινγκ ή σερφάρισμα είναι ένα θαλάσσιο άθλημα/σπόρ στο οποίο ο αθλητής (σέρφερ) καβαλάει ένα κινούμενο κύμα συνήθως στον ωκεανό, αλλά μπορεί να βρίσκονται επίσης σε λίμνες ή ποτάμια, με τη μορφή στατικών ή παλιρροιακών κυμάτων, ή να είναι τεχνητά, όπως αυτά που δημιουργούνται από πλοία ή σε ειδικές πισίνες.

Το σέρφινγκ γίνεται με την χρήση σανίδας.  Στο σύγχρονο σέρφινγκ συνήθως όμως αφορά το σέρφερ όρθιο πάνω σε ειδική σανίδα του σερφ. Παρόλα αυτά υπάρχουν πολλές παραλλαγές, όπως με τον σέρφερ να είναι ξαπλωμένος πάνω στη σανίδα ή στα γόνατα, ή ακόμη και χωρίς τη χρήση σανίδας, χρησιμοποιώντας μόνο το σώμα του.

Το σέρφινγκ κατάγεται από την Πολυνησία, όπου για αιώνες ήταν τμήμα του πολυνησιακού πολιτισμού. Η πρώτη φορά που το είδαν οι Ευρωπαίοι ίσως ήταν στην Ταϊτή το 1767, από τον Σάμουελ Γουόλις, ή το 1769 από τον Τζόζεφ Μπανγκς, μέλος της πρώτης αποστολής του Τζέιμς Κουκ με το HMS Endeavour. Ο Τζορτζ Φριθ (George Freeth, 1883-1919) χαρακτηρίζεται συχνά ως ο πατέρας του σύγχρονου σέρφινγκ.

Η Αυστραλία θεωρείται το προπύργιο του σέρφινγκ με μακραίωνη παράδοση, εξαιρετικές υποδομές και σημαντικότατους προορισμούς για την εξάσκηση του αθλήματος και επίσης ένας πολύ σημαντικός προορισμός για την εκμάθηση σέρφινγκ.

Στην μακρινή μας Αυστραλία λοιπόν όπου υπάρχει μια μεγάλη ομογένεια Ελλήνων και Κυπρίων, κυρίως ατόμων που μετανάστευσαν μετά την εισβολή του 1974. Αρκετοί από την Ζώδια, μερικοί εξ αυτών η οικογένεια του Παύλου Δήμου και της Πραξούλας Δημοσθένους που κατοικούν στην Αυστραλία στο Scarborough-Brisbane από το 1974 όπoυ μετανάστευσαν μεταπολεμικά. 

H Πραξούλα είναι από την Κάτω Ζώδια κόρη του Γιάννη Πραξιτέλους και της Ευανθίας. Αδέλφια της είναι η Έλση, η Αφροδίτη και ο μ. Στέλιος. 

Ο Παύλος κατάγεται από την Πόλη Χρυσοχούς. Έχουν δύο παιδιά τον Γιάννη και τον Λούκα γεννημένοι στην Αυστραλία αλλά με Ζωδιάτικη καταγωγή. 

Ο μεγαλύτερος τους γιός Γιάννης (John) Δήμου ασχολείται συστηματικά με το άθλημα του surfing κυρίως στο ελεύθερο του χρόνο. Αν και επαγγέλλεται μπογιατζής (Demos Painters AIM) μαζί με τον πατέρα του εντούτοις η μεγαλύτερη του αγάπη και ενασχόληση του είναι το σερφινγκ (surfing). Έχει συμμετάσχει σε αρκετούς διαγωνισμούς στην Αυστραλία και έχει αρκετές διακρίσεις στο ενεργητικό του.  Ανήκει στον Όμιλο  Caloundra Μalibu Club.

Στο 35ο ετήσιο χειμερινό διαγωνισμό “35th Anniversary Malibu Classic - surfing for the community”  που διεξήχθην στo Queensland  της Αυστραλίας το 2016 κατατάγηκε δεύτερος σε ηλικίες άνω των 35.  Έχει σημειώσει παρόμοιες επιτυχίες στο παρελθόν και σε αντίστοιχους διαγωνισμούς που διεξήχθηκαν στην Αυστραλία.

Όπως δηλώνει ο ίδιος θα συνεχίσει για πάντα να σερφάρει.

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΖΩΔΙΑΤΙΚΑ ΝΕΑ: ΤΕΥΧΟΣ 22

Διαβάστε την εφημερίδα Ζωδιάτικα Νέα, τεύχος 22 Ιούλιος-Αύγουστος που έχει κυκλοφορήσει

• 43 χρόνια από τα τραγικά γεγονότα του 1974
• Το Κυπριακό-άρθρο του Νικόλαου Παπαδιονυσίου 
• Θνητές φλυαρίες-του Δρ. Κλείτου Ιωαννίδη 
• Οι μοτοσικλετιστές κρατούν άσβεστη τη μνήμη Ισαάκ-Σολωμού
• Παρουσίαση του βιβλίου  "Κουρσεμένο ακροθαλάσσι και άλλα διηγήματα" του Βασίλη Χαραλάμπους (μία έκδοση του Λαογραφικού και Αθλητικού Ομίλου Ζωδιατών)
• Παγκόσμιοι αγώνες μεταμοσχευμένων
• Το παναύριν του Τιμίου Σταυρού στην Κάτω Ζώδια-του Β. Χαραλάμπους 
• Η ηλεκτροκίνηση γίνεται προτεραιότητα για την ΕΕ:Έρευνα-Επιμέλεια Κυριάκος Ανδρέου
• Η γωνιά της νοικοκυράς-της Στέλλας Μαλλούππα
• Ταξίδι με ατμομηχανή: Έρευνα-επιμέλεια Γεωργία Παναγιώτου-Φιλόλογος 
• Το αρχείο ΡΙΚ:Αναπόσπαστο τμήμα της Ιστορίας της Κύπρου:της Φοίβιας Σάβββα-Ανώτερη Λειτουργός Ραδιοφωνικών και Μουσικών Προγραμμάτων, Προϊστάμενης Αρχείου ΡΙΚ
• Το μυστικό σπήλαιο του Μαρμαρωμένου Βασιλιά Ιωάννη-του Ανδρέα Τοούλα
• Σολωμός Φραγκουλίδης: Ο Ζωγράφος και Τεχνοκριτικός-του Χρίστου Χριστοδούλου
• Johny Demos: Ένας Ζωδιάτης δαμάζει τα κύματα
• Η ιστορία του καφέ: Έρευνα-Επιμέλεια Κυριάκος Ανδρέου 
• Δημήτρης Λιπέρτης (1866-1937) Αφιέρωμα στον ποιητή της Κυπριακής τοπολαλιάς: Έρευνα-Επιμέλεια Χρίστος Χριστοδούλου
• Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημίας. Τα πρώτα 25 χρόνια της 1961-1985-του Α. Χατζηβασιλείου, Αντιπροέδρου Παγκοινοτικής Κίνησης Ζώδιας
• Δημοκράτης Μυτιλήνης 14.1.77. Ο Κλεάνθης Παλαιολόγος Κήρυκας της Ολυμπιακής Ιδέας-του κ. Παν. Δ. Πανταζή
• Άλλα άρθρα και ύλη

Τα Ζωδιάτικα Νέα είναι εκφραστικό όργανο του Λαογραφικού και Αθλητικού Ομίλου Ζωδιατών και η μοναδίκη εφημερίδα της Ζώδιας που σηματοδοτεί την παρουσία της αφού εκδίδεται ανα διμηνία, με επίκαιρα άρθρα, έγκριτη ενημέρωση, πλούσια ύλη, τοπικά νέα για την Ζώδια και τον τόπο μας

Γίνετε σήμερα συνδρομητής στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας μας. Επικοινωνήστε με τα τηλ.99993592 και  99671310 ή ηλεκτρονικά στο zodhia@gmail.com

ΟΙ ΖΩΔΙΑΤΕΣ ΘΥΜΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙ ΤΙΜΟΥΝ ΤΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ

Οι Ζωδιάτες πριν την Τούρκικη εισβολή του 1974 γιόρταζαν τη γιορτή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ με μεγάλο πανηγύρι 8 ημερών στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στην Πάνω Ζώδια.

Σήμερα διωγμένοι από τα σπίτια και τις περιουσίες τους από τον Τούρκο κατακτητή, θυμούνται τη μεγάλη αυτή Ζωδιάτικη γιορτή και οργανώνουν  τις πιο κάτω εκδηλώσεις που στόχο έχουν τη διατήρηση της μνήμης, των εθίμων και των παραδόσεων μας μέχρι την επιστροφή σε μια ελεύθερη Ζώδια:-

1. Την Τρίτη 7 Νοεμβρίου 2017 και ώρα 4.30 μ.μ. θα γίνει εσπερινός και λιτάνευση της εικόνας του Αρχάγγελου Μιχαήλ στην εκκλησία του Αγίου Αυξιβίου στον Αστρομερίτη στον οποίο θα χοροστατήσει ο Μιτροπολίτης Μόρφου κ.κ. Νεόφυτος. Θα ακολουθήσει δεξίωση των Ζωδιατών στην αίθουσα τελετών της εκκλησίας, την οποία οργανώνει το Κοινοτικό Συμβούλιο Πάνω Ζώδιας.

2. Την Τετάρτη 8 Νοεμβρίου 2017, ημέρα της γιορτής του Αρχαγγέλου Μιχαήλ θα

τελεστεί θεία λειτουργία στην εκκλησία του Αγίου Αυξιβίου στον Αστρομερίτη, στην οποία καλούνται οι Ζωδιάτες να παραστούν.

3. Την Κυριακή 12 Νοεμβρίου, 2017 και ώρα 11:00 π.μ. θα πραγματοποιηθεί το 31ο ετήσιο Συνέδριο της Παγκοινοτικής Κίνησης Ζώδιας στο οίκημα του Εθνικού Συλλόγου Ζώδιας «Νικόλαος Π. Γιάγκου» στα Πολεμίδια, Λεμεσός. 

Καλούνται οι Ζωδιάτες, που είναι σήμερα σκορπισμένοι σε πολλές κοινότητες της ελεύθερης Κύπρου και στο εξωτερικό, να παραστούν στις εκδηλώσεις αυτές και να επαναβεβαιώσουν για άλλη μια φορά την αταλάντευτη θέληση για αγώνα και επιστροφή σε  μια ελεύθερη Ζώδια απαλλαγμένη από τα τούρκικα στρατεύματα κατοχής και τους εποίκους.

Τηλ. 22 332 779  /  99 694 904     –     Φαξ: 22 492 216

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ: ΕΤΗΣΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΖΩΔΙΑΤΩΝ

Καλούνται τα μέλη του ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΖΩΔΙΑΤΩΝ στην Ετήσια Γενική Συνέλευση του Ομίλου μας που θα γίνει τη Κυριακή 22 Οκτωβριου 2017 και ώρα 11:00 π.μ. στο οίκημα του Ομίλου, στην Οδό Αγίου Ανδρέου 19, Τ.Τ. 1040 Παλλουριώτισσα, Λευκωσία. 

ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΔΙΑΤΑΞΗ 

• Έκθεση του Διοικητικού Συμβουλίου 
• Έκθεση των Ελεγκτών Horwarth DSP Limited 
• Έγκριση των οικονομικών καταστάσεων για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2016
• Επαναδιορισμός των Ελεγκτών Horwarth DSP Limited και εξουσιοδότηση του Διοικητικού Συμβουλίου για καθορισμό της αμοιβής τους 
• Άλλα θέματα 

Μετά το πέρας της Συνέλευσης θα ακολουθήσει δεξίωση. 

Για πληροφόριες στα τηλέφωνα:

Δημήτρης Κάττος: 99671310  

Ανδρέας Τοούλας: 99993592 

Λεωφ. Αγ. Ανδρέου 19

Παλλουριώτισσα Τ.Τ.1040

Τ.Θ. 29185, Τ.Τ. 1622 Λευκωσία

Τηλ. εποικοινωνίας: 99993592

secretary@omiloszodeiaton.org 

www.omiloszodeiaton.org 

ΤΑΞΙΔΙ ΜΕ ΑΤΜΟΜΗΧΑΝΗ…

Ο Κυπριακός Κυβερνητικός Σιδηρόδρομος (ΚΚΣ), που λειτούργησε από το 1905 μέχρι το 1951 κάλυπτε μια διαδρομή από την Αμμόχωστο στα ανατολικά μέχρι τη Μόρφου στα δυτικά περνώντας από τη Λευκωσία. Από τη Μόρφου το τρίτο τμήμα κατέληγε στο νότιο τερματικό σταθμό της Ευρύχου. Ενδιάμεσα έκανε στάση σε διάφορα χωριά.

Από εκείνο τον σταθμό απέμεινε μόνο το κυρίως κτίριο, που συντηρήθηκε και αποκαταστάθηκε από το Τμήμα Αρχαιοτήτων

Λίγα λεπτά προτού ηχήσουν οι  σειρήνες  και μαύρα σύννεφα ξεπηδήσουν από την καπνοδόχο, άνδρες, γυναίκες και παιδιά βρίσκονται στο σταθμό του τρένου.  Ωσότου να περάσει η ώρα, πολλοί είναι αυτοί που ξεφυλλίζουν τις φυλλάδες απολαμβάνοντας το καφεδάκι τους. Τα παιδιά είναι αυτά που εκδηλώνουν τον ενθουσιασμό και τη χαρά τους που πρόκειται να ταξιδέψουν για πρώτη φορά με την ατμομηχανή. Οι μεγαλύτεροι, περισσότερο συγκρατημένοι ωστόσο, δεν μπορούν να κρύψουν την αγωνία τους και όλο συζητούν το μεγάλο αυτό γεγονός. Επιπλέον πολύ περισσότεροι είναι αυτοί που συνωστίζονται από νωρίς κάτω από γέφυρες για να θαυμάσουν αυτές τις ατμομηχανές.

Ο κυπριακός σιδηρόδρομος ξεκινά τη δική του ιστορική διαδρομή με φόντο την κυπριακή κοινωνία.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Κ.Κ.Σ.-ΚΥΠΡΙΑΚΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΣ 1905-1951 |CGR-Cyprus Government Railway

Η δημιουργία του Κυβερνητικού Κυπριακού σιδηροδρόμου υπήρξε  ιδέα των αποικιοκρατών, η οποία έμελλε να γίνει απαραίτητη για τον τότε κυρίως αγροτικό πληθυσμό της Κύπρου και αύξηση του εμπορίου. Η δημιουργία ενός σιδηρόδρομου θα βοηθούσε σε τεράστιο βαθμό την μεταφορά προϊόντων παραγωγής για εξαγωγή από τις διάφορες περιοχές της Κύπρου προς το λιμάνι της Αμμοχώστου. Ένα επαρκές σύστημα συγκοινωνιών θα επέφερε επίσης αρκετά κέρδη αφού θα αναπτύσσονταν διάφοροι τομείς της οικονομίας. Ο Κυπριακός Σιδηρόδρομος θα ένωνε την πρωτεύουσα και τις ορεινές περιοχές, φτάνοντας αρχικά στην Μόρφου και στη συνέχεια μέχρι την Ευρύχου, με το κυριότερο εμπορικό λιμάνι του νησιού, αυτό της πόλης Αμμοχώστου (το 1905 είχαν ήδη ολοκληρωθεί τα έργα εκβάθυνσης και η νέα αποβάθρα).

Για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, μάλιστα, όπως αναφέρεται, οι Κύπριοι το αντιμετώπιζαν σαν αξιοθέατο παρά ως μέσο μεταφοράς, συνεχίζοντας να χρησιμοποιούν τους παραδοσιακούς τρόπους μεταφοράς όπως γαϊδούρια, άμαξες, κάρα, αγροτικά λεωφορεία κ.α. Με τον καιρό όμως ο σιδηρόδρομος έγινε για πολλούς μέρος της ζωής τους.

Στις 21 Οκτωβρίου 1905, τελέστηκαν με κάθε λαμπρότητα τα εγκαίνια του Κυβερνητικού Κυπριακού Σιδηροδρόμου από τον Ύπατο Αρμοστή Sir Charles Anthony King-Harman. Η κατασκευή του έργου αυτού, αν και αρχικά είχε υπολογιστεί πως θα έφτανε το κόστος των £107,000, εντούτοις κόστισε μόνο £87,000 λόγω των περικοπών που έπρεπε να γίνουν κατά την κατασκευή του. Το συνολικό κόστος του Κυβερνητικού Κυπριακού Σιδηροδρόμου, ανήλθε στις £199,367, κόστος που παρέμεινε σταθερό καθ’ όλη τη διάρκεια της λειτουργίας του με εξαίρεση το 1951 όπου το κόστος ανήλθε στις £210,316. 

ΔΡΟΜΟΛΟΓΙΑ, ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΟΙ

Ο σιδηρόδρομος αυτός έμελλε να εξυπηρετεί όχι μόνο τη μεταφορά εμπορευμάτων αλλά και τη μεταφορά επιβατών. Επιπλέον υπήρχαν και ειδικές διαδρομές όπως αυτές της Κυριακής που είχαν προορισμό την παραλία για μπάνιο, ή αυτές προς τον Ιππόδρομο. Ακόμη, το δρομολόγιο για το Φεστιβάλ του πορτοκαλιού στην Αμμόχωστο, ήταν ένας ειδικός προορισμός που είχε σκοπό την ψυχαγωγία των νησιωτών. 

Υπήρχαν 3 τμήματα:

Τμήμα 1: Αμμόχωστος-Λευκωσία

Τμήμα 2: Λευκωσία-Μόρφου 

Τμήμα 3:Μόρφου-Ευρύχου

Κατά μήκος του σιδηροδρόμου χτίστηκαν 10 σταθμοί και 27 στάσεις. Οι σταθμοί άνηκαν σε 3 κατηγορίες ανάλογα με το μέγεθος και τη σημασία τους. Οι μεγαλύτεροι είχαν αμαξοστάσια, μηχανοστάσια, αποθήκες εμπορευμάτων και περιστροφική πλάκα για την επαναστροφή των μηχανών. Οι μικρότεροι σταθμοί και οι στάσεις είχαν τροχιές διασταύρωσης και μια ή περισσότερες παρακαμπτήριες. 

Ο πρώτος σταθμός ήταν στο Καϊμακλί. Όλοι οι σταθμοί, καθώς και οι εγκαταστάσεις στα χωριά Γέναγρα, Δένια, Κατωκοπιά, Λευκόνοικο, Περιστερώνα και Στύλλοι, λειτουργούσαν ως ταχυδρομικά και τηλεγραφικά πρακτορεία. Οι κυριότεροι ενδιάμεσοι σταθμοί βρίσκονταν στο Πραστειό Μεσαορίας, τα Γέναγρα, την Αγκαστίνα, το Τραχώνι Κυθραίας και την Κοκκινοτριμιθιά. 

Οι σταθμοί της Λευκωσίας και της Αμμοχώστου ήταν οι δύο κύριοι σταθμοί. Ανήκαν και οι 2 στην Τάξη 1 αλλά ο καθένας από αυτούς είχε τη δική του σπουδαιότητα. Tάξης 2 ήταν οι σταθμοί της Ευρύχου και της Μόρφου και τάξης 3 ήταν οι σταθμοί στα Γέναγρα, στην Αγκαστίνα και το Τραχώνι στο Τμήμα 1, και την Κοκκινοτριμιθιά στο Τμήμα 2.

Με μια γραμμή 122 χλμ. και 10 σταθμούς ο κυπριακός Σιδηρόδρομος, εκτελούσε συνολικά 39 στάσεις, οι οποίες δεν εξυπηρετούσαν όλοι το επιβατικό κοινό. Κάποιες από αυτές εξυπηρετούσαν μόνο εμπορικά φορτία αλλά υπήρχαν και αυτές που εξυπηρετούσαν άλλοτε επιβάτες και άλλοτε φορτία. Εκτός από τα τακτικά δρομολόγια υπήρχαν και τα έκτακτα φτηνά δρομολόγια. 

Για παράδειγμα τις Κυριακές υπήρχαν δρομολόγια για τις θάλασσιες περιοχές, ενώ και αυτά που έπαιρναν τον κόσμο στη Λευκωσία για τις ιπποδρομίες και στην Αμμόχωστο για το φεστιβάλ πορτοκαλιού.

Δυτικός Τερματικός σταθμός Ευρύχου: 1915-1932

Ο Κυπριακός Κυβερνητικός Σιδηρόδρομος (ΚΚΣ), που λειτούργησε από το 1905 μέχρι το 1951 κάλυπτε μια διαδρομή από την Αμμόχωστο στα ανατολικά μέχρι τη Μόρφου στα δυτικά περνώντας από τη Λευκωσία. Από τη Μόρφου το τρίτο τμήμα κατέληγε στο νότιο τερματικό σταθμό της Ευρύχου. 

Όπως αναφέρουν μαρτυρίες της εποχής για το ηχοτοποίο στους σταθμούς, το τρένο ήταν αρκετά θορυβώδες, αλλά και πολύ αργό (25 χλμ/ώρα).  

Η διαδρομή Αμμόχωστος- Λευκωσίας διαρκούσε 2-3 ώρες, Λευκωσία-Μόρφου 2 ώρες και Μόρφου –Καλό Χωριό 1 ώρα.  Χαρακτηριστικά λέγανε ότι ο σιδηρόδρομος ήταν τόσο αργός που κάποιος πεζός να φτάσει το τρένο και να σκαρφαλώσει πάνω του, ή ακόμα και να το προσπεράσει.

ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΥΡΥΧΟΥ

Ο δυτικός τερματικός σταθμός ήταν αυτός της Ευρύχου. Αυτό ήταν και το μοναδικό τμήμα όπου το τρένο ανέβαινε προς τα βουνά: κοντά στο σταθμό υπήρχαν πανδοχεία, για όσους θα συνέχιζαν το ταξίδι τους με άλλα μέσα προς τις κορυφές του Τροόδους. Η κατασκευή του σταθμού ευνόησε την ανάπτυξη και την ανάδειξη της Ευρύχου σε περιφερειακό κέντρο και κεφαλοχώρι της Σολέας.

Η επέκταση προς την Ευρύχου έγινε το 1915, με σκοπό την εκμετάλλευση των προϊόντων της Σολέας (μεταξύ αυτών και της ξυλείας) και της Λεύκας, αλλά και με την προοπτική επέκτασης προς το Τρόοδος. Τελικά, έμεινε σε λειτουργία μόνο μέχρι το 1932, αφού οι απότομες κλίσεις καταπονούσαν τη μηχανή, ενώ η βελτίωση του οδικού δικτύου μείωσε την επιβατική κίνηση (κατά μια άλλη εκδοχή, ο πραγματικός λόγος που έκλεισε αυτό το τμήμα ήταν ως.. τιμωρία για την κακή υποδοχή που επιφύλαξαν οι Ευρυχιώτες στον Άγγλο κυβερνήτη του νησιού το 1931, μετά τα Οκτωβριανά). Από τότε, ο σταθμός χρησιμοποιήθηκε για άλλους σκοπούς, έγινε αργότερα στόχος εμπρησμού από την ΕΟΚΑ (ως αγγλική ιδιοκτησία), και τελικά εγκαταλείφθηκε και παρέμεινε ως ένα ερείπιο λίγο έξω από το χωριό.

Ξεκινώντας το ταξίδι του, το τρένο κατηφόριζε στην κοιλάδα της Σολέας παράλληλα περίπου με τον ποταμό Καρκώτη, όπου λίγο μετά γινόταν η συμβολή με την ιδιωτική σιδηροδρομική γραμμή της Κυπριακής Μεταλλευτικής Εταιρείας, που μετέφερε το υλικό από τα μεταλλεία της περιοχής. Στη συνέχεια, το τρένο διέσχιζε την πεδιάδα της Μόρφου, με σημαντικότερη στάση στην ομώνυμη κωμόπολη. Ακολουθώντας έπειτα μια διαδρομή που περνούσε σε μεγάλο τμήμα της μέσα από τη σημερινή νεκρή ζώνη (από τη δεκαετία του ’40 και μετά, σταματούσε και στο νεόκτιστο Αεροδρόμιο της Λευκωσίας), έφτανε στα προάστια της Λευκωσίας, κάνοντας στάση στον Ιππόδρομο του Αγίου Δομετίου. Η επόμενη στάση ήταν ο κεντρικός Σιδηροδρομικός Σταθμός Λευκωσίας, ανάμεσα στην Πύλη Κερύνειας και τη Νεάπολη. Συνέχιζε στα προάστια της Λευκωσίας (Καϊμακλί, Ομορφίτα κ.α.) και στην συνέχεια ακολουθούσε μια διαδρομή στην πεδιάδα της Μεσαορίας, σταματώντας σε διάφορα χωριά πριν καταλήξει στην Αμμόχωστο. 

Οι αποθήκες του τραίνου στην Μόρφου. Μεταξύ 1960- 1962 χρησιμοποιήθηκαν σαν προσωρινές αίθουσες διδασκαλίας μέχρι να τελειώσει το νέο κτήριο του γυμνασίου

ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ

Στους πρώτους μήνες λειτουργίας του, η διεύθυνση του Κυπριακού Σιδηροδρόμου, προσπάθησε να δώσει κίνητρο στους Κύπριους να το χρησιμοποιούν δωρεάν ή σε πολύ χαμηλές τιμές. Μέχρι τον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο, τα εισιτήρια μετ’ επιστροφής είχαν 50% έκπτωση. Επιπλέον ο Κυβερνητικός Κυπριακός Σιδηρόδρομος, διέθετε μια σειρά μειωμένων εισιτηρίων για μέλη των Ένοπλων Δυνάμεων, τα παιδιά, τις γιορτές, τους κυβερνητικούς υπαλλήλους και τις οικογένειές τους καθώς και τους υπαλλήλους του σιδηροδρόμου. 

Τα εισιτήρια έφεραν διάφορα χρώματα φτιαγμένα από χαρτονάκι, όμοια με αυτά που χρησιμοποιούσαν στην Αγγλία. 

Β’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ: Υποστήριξη της πολεμικής προσπάθειας των Συμμάχων 

Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, από το 1939 μέχρι το 1945, ο Κυπριακός Κυβερνητικός Σιδηρόδρομος χρησιμοποιήθηκε από τους Βρετανούς ως μέσο μεταφοράς εφοδίων και πυρομαχικών από το λιμάνι της Αμμοχώστου, στο αεροδρόμιο της Λευκωσίας. Ο ρόλος του σιδηρόδρομου έγινε ακόμη πιο σημαντικός, όταν η Βρετανία και οι συμμαχικές δυνάμεις αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Κρήτη.

10 Νοεμβρίου 1951-ΤΙΤΛΟΙ ΤΕΛΟΥΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 46 ΧΡΟΝΙΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Η Βρετανική κυβέρνηση, ανακοίνωσε το κλείσιμο του σιδηρόδρομου, καθώς ήταν πλέον ασύμφορος για τους αποικιοκράτες. Με την πάροδο του χρόνου η ανάπτυξη των οδικών μεταφορών λειτούργησε σημαντικά σε βάρος του Κυπριακού Σιδηρόδρομου ο οποίος έφτασε στο τέλος του οριστικά το 1951 για οικονομικούς λόγους. Όπως ανερέρεται στις πληροφορίες που δίνονται στο Μουσείο Κυπριακού Σιδηρόδρομου στην Ευρύχου, έγιναν πολλές μελέτες ώστε να βρεθεί βιώσιμη λύση για συνέχιση της ύπαρξης του σιδηρόδρομου, όμως στο τέλος το θέμα έπρεπε να αντιμετωπιστεί.  Έτσι στις 10 Νοεμβρίου 1951 η βρετανική Κυβέρνηση εξέδωσε επίσημη ανακοίνωση, δηλώνοντας ότι ο Κυπριακός Σιδηρόδρομος θα έκλεινε στο τέλος του χρόνου. Το τελευταίο τρένο έφυγε από τον σταθμό Λευκωσίας στις 2:55 μ.μ. τη Δευτέρα 31 Δεκεμβρίου με την ατμομηχανή αρ. 12 που είχε ρυμουλκήσει το πρώτο τρένο στις 21 Οκτωβρίου 1905, και έφτασε στην Αμμόχωστο στις 4 το απόγευμα, σε μία ιστορική για τις κυπριακές συγκοινωνίες στιγμή..

Συνολικά, ο Κυπριακός Κυβερνητικός Σιδηρόδρομος μετέφερε 3.199.934 τόνους αγαθών επί πληρωμή και 7.348.643 επιβάτες, χωρίς να συγκαταριθμείται ο μακρύς κατάλογος των αξιωματούχων με δωρεάν πάσο. Οι διάφοροι σταθμοί σηματοδοτούνταν με μεγάλες λευκές τρίγλωσσες πινακίδες, ενώ ο Κυπριακός Σιδηρόδρομος διέθετε συνολικά 12 ατμομηχανές, 17 επιβατάμαξες και περί τα 100 βαγόνια πολλαπλών χρήσεων, 50 από τα οποία αγοράστηκαν από την Αίγυπτο και την Παλαιστίνη. Στον ΚΚΣ εργοδοτούνταν συνήθως περί τα 200 άτομα.

Μετά από δημοπρασία οι γραμμές κατέληξαν στην Ιταλία, ενώ οι ατμομηχανές και τα μεταλλικά πλαίσια των βαγονιών πουλήθηκαν για σίδερο. Ωστόσο τα βαγόνια των τρένων έμειναν στην Κύπρο, με τους κατοίκους του νησιού βέβαια να τα αξιοποιούν στο έπακρον, αφού χρησιμοποιήθηκαν ως τροχόσπιτα ή αποθηκευτικοί χώροι. Μετά το κλείσιμο του Κυπριακού Σιδηρόδρομου και με το πέρασμα των χρόνων, «ζωντανό» έμεινε μόνο το κυρίως κτήριο του νοτιότερου σταθμού, στην Ευρύχου, το οποίο συντηρήθηκε και αποκαταστάθηκε από το Τμήμα Αρχαιοτήτων το 2005.

Το Μουσείο του Κυπριακού Σιδηρόδρομου που στεγάζεται  στην Ευρύχου

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΖΩΔΙΑΤΙΚΑ ΝΕΑ ΤΕΥΧΟΣ ΜΑΪΟΣ-ΑΠΡΙΛΙΟΣ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΖΩΔΙΑΤΩΝ

Κυκλοφόρησε η εφημερίδα Ζωδιάτικα Νέα τεύχος Μαϊός-Ιούνιος 2017. Η εφημερίδα Ζωδιάτικα Νέα είναι εκφραστικό όργανο του Λαογραφικού Συνδέσμου Ζωδιατών και κυκλοφορεί ανά διμηνία.

Περιέχει ποικίλα ύλη από επιστημονικούς συνεργάτες και αθρογραφίες συνδρομητών μας.
Διαβάστε μεταξύ άλλων.

• Οι τουρκικές διεκδικήσεις σε βάρος της κυπριακής ΑΟΖ-Του Πέτρου Ζαρούνα, Γραμματέα του Ινστιτούτου Γεωστρατηγικών Μελετών 
• Χριστιανισμός και Ισλάμ-Μια Παράλληλη σύγκριση 
• Οι στρατιωτικές δυνάμεις στην Κύπρο το 2017: Ετήσια έκθεση Κυπριακού Κέντρου Στρατηγικών Μελετών: Σύγκριση δυνάμεων, Συμπεράσματα και Διαπιστώσεις-Του Γιώργου Ευσταθίου 
• Ανθ/γός (ΠΖ) Αχιλλέως Παναγίωτης του Γεωργίου: Άλλος ένας Ζωδιάτης ήρωας αγνοούμενος της τουρκικής εισβολής οδηγήθηκε στην τελευταία του κατοικία-Της Λίζας Γεωργίου
• Εκκλησία της Κύπρου επί Τουρκοκρατίας: Πρόδρομοι των Σφαγών στην Κύπρο το 1821 
• Αλληγορία, ουράνιος ιεραρχία ή Καταχθόνιος-του Δρ. Κλείτου Ιωαννίδη 
• Μια φωτογραφία χίλιες λέξεις-της Γεωργίας Παναγιώτου-Φιλόλογου 
• Διάλεξη στον οίκημα μας με Ομιλητή τον Πέτρο Ζαρούνια 
• Η Γωνιά της Νοικοκυράς-της Λίζας Μαλλούπα
• Ο κατακλυσμός μέσα από του μύθους του κόσμου-του Δημήτρη Κάττου Γ.Γ. του Λαογραφικού και Αθλητικού Ομίλου Ζωδιατών
• Κλεάνθης Παλαιολόγος-ο σοφός γυμναστής που προτίμησε την σωματική αγωγή από την θεολογία-του Ανδρέα Χατζηβασιλείου Αντιπροέδρου Παγκοινοτικής Κίνησης Ζώδιας
• Ένα Άγιο σαλιγκάρι-του Δρ. Κλείτου Ιωαννίδη 
• Μηλόξυδο-Cider Vinegar-του Ανδρέα Τοούλα Φαρμακοποιού
• Μικρά φυσικά και πρακτικά μυστικά: του Κυριάκου Ανδρέου 
• Αλληγορία: Σφήκες ή ο οικείος Πελοποννησιακός 
• Περί Αναθυμιάσεων ή η σφαγή της Ποίησης
•  Έλληνες και Έλληνες ή η διαλεκτική της Ιστορίας
• Ρύπανση ατμοσφαιρικού αέρα και επιπτώσεις Άλλα άρθρα και πλούσια ύλη 

Δημήτρης Λιπέρτης (1866-1937). Η ζωή του, το έργο του και η σχέση του με την Ζώδια

Αφιέρωμα στον ποιητή της κυπριακής τοπολαλιάς

Το έτος 2016 που μας πέρασε συμπληρώθηκαν ακριβώς 150 χρόνια από τον θάνατο του λογοτέχνη και ποιητή μας Δημήτρη Λιπέρτη (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Δημήτρη Μιχαηλίδη). Θεωρείτε ο ποιητής της κυπριακής τοπολαλιάς αφού από το 1918 που άρχισε να γράφει στην Κυπριακή διάλεκτο και μέχρι το θάνατο του, συνέβαλε στην ανάδειξη της κυπριακής διαλέκτου και άφησε μια πλούσια παρακαταθήκη κυπριακών ποιημάτων αρκετά εκ των οποιών ήταν βγαλμένα απο προσωπικά βιώματα του ποιητή. 

Γεννήθηκε 1866 και μεγάλωσε στην παλιά Λάρνακα στην περιοχή της Σωτήρας κοντά στην Μητρόπολη. Προερχόταν από δύο ισχυρές κοινωνικές τάξεις: του κλήρου από την πλευρά της μητέρας του (Κοκονούς Μοδινού από το Όμοδος ανεψιά του Μελέτιου Γ΄Μοδινού Μητροπολίτη Κίτιου)  και των γαιοκτημόνων και εμπόρων (ή οικογένεια του πατέρα του Θεοφάνης, καταγόταν από τη Θέρμια της Κερύνειας κατείχε κτηματική περιούσια στην Κερύνεια). 

Η μοδίτικη καταγωγή του αυτή και το στενό οικογενειακό περιβάλλον στα πρώτα χρόνια της ζωής του, θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του και θα επηρεάσουν τη λογοτεχνική του δημιουργία.

Φοίτησε γύρω στο 1872 στο Αλληλοδιδακτικό της Λάρνακος. Ακολούθως αποφοίτησε το 1880 στην Ελληνική Σχολή Λάρνακος  (Σχολαρχείο) και μπορούσε να εξασκήσει το διδασκαλικό επάγγελμα. 

Στις ευρύτερες του σπουδές, σπούδασε αγγλικά και γαλλικά στην Αδελφότητα των Ιησουιτών και στο Αμερικανικό Κολλέγιο στη Βυρητό και έφυγε ξανά από την Κύπρο (1899-1902) για την Αίγυπτο και την Ιταλία όπου παρακολούθησε μαθήματα φιλοσοφίας και λογοτεχνίας και την Ελλάδα, για εργασία όπου παρακολούθησε ως ακροατής μαθήματα θεολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Για να συμπληρώσει τις σπουδές του ο νεαρός τότε Λιπέρτης, αναγκάστηκε να μείνει και να εργαστεί για τέσσερα χρόνια στο εξωτερικό [1880-1884]. Κατά την περίοδο της απουσίας του, μέσα σε διάστημα τριών-τεσσάρων χρόνων θα χάσει τις τρείς αδελφές του, Δανάη, Ζωή και Ελένη.

Το 1884 επιστρέφει στη Λάρνακα και εργάζεται στον εμπορικό οίκο Turner για μερικούς μήνες και αργότερα ως γραμματέας των δικαστηρίων Λάρνακας και σε άλλες κρατικές υπηρεσίες (1885-1899).  Στα επόμενα δύο θα χάσει και τους δύο του γονείς. 

Οι τραγωδίες αυτές θα σημαδέψουν για πάντα τη ζωή του, κάτι που θα εκφράσει αργότερα στις ποιητικές συλλογές του, Χαλαρωμένη Λύρα [1891] και Στόνοι [1899]. Στις πρώτες αυτές ποιητικές συλλογές του εμφανείς είναι οι και επιδράσεις του ύστερου ελληνικού ρομαντισμού του 19ου αιώνα. 

Το 1901 επέστρεψε στην Κύπρο και εργάστηκε σε έκτακτες κυβερνητικές υπηρεσίες, και ως δάσκαλος σε σχολεία της Κύπρου. (1913-1916). 

Το 1923 δημοσιεύτηκε ο πρώτος τόμος της τετράτομης ποιητικής συλλογής “Τζυπριώτικα τραούδκια”. Το 1930 ακολούθησε η δημοσίευση του δεύτερου τόμου που προλογίστηκε από τον Κωστή Παλαμά.  (Τέσσερις τόμοι, 1923, 1930, 1934, 1937).

Εργάστηκε σε διάφορες έκτακτες κυβερνητικές θέσεις και ιδιωτικούς οίκους, στην Τηλλυρία, στον κυπριακό σιδηρόδρομο ως σταθμάρχης στο Πραστειό Μεσαορίας και αλλού, μέχρι την πρόσληψή του ως καθηγητή γαλλικών στην Αγγλική Σχολή Λευκωσίας το 1905. Δίδαξε γαλλικά για μερικά έτη και στο Παγκύπριο Γυμνάσιο και στο Παρθεναγωγείο Φανερωμένης, ενώ το 1912 ανέλαβε τη διεύθυνση τη Σχολής Μιτσή στη Λεμύθου. Επέστρεψε στην Αγγλική Σχολή το 1916, όπου δίδασκε μερικές ώρες, μέχρι και το 1936.

Η έλλειψη οικογενειακών υποχρεώσεων και η δυνατότητα για καλοκαιρινές διακοπές πολλών βδομάδων, τον μετέτρεψαν σε πολίτη ολόκληρης της Κύπρου.

Ο Λιπέρτης ήταν ο πρώτος, ουσιαστικά, Κύπριος ποιητής που γνώρισε εν ζωή την καταξίωση, είδε να γράφονται κριτικές και μελέτες για το έργο του, παρεξηγήθηκε με κριτικούς, διεκδικήθηκε η συνεργασία του από φιλολογικά περιοδικά, τιμήθηκε με ειδικές εκδηλώσεις όλες τις κυπριακές πόλεις, αλλά και στο Κάιρο, στην Αλεξάνδρεια και την Αθήνα, όπου παρευρέθηκε, απήγγειλε ποιήματά του και αποθεώθηκε.

Ιδιαίτερη πολιτική σημασία είχαν οι απαγγελίες του στην υποδοχή των Ελλαδιτών αθλητών στην Κύπρο (1925 και 1929: «Καλώς τους, καλώς ήρτετε, ψυσιή, καρκιά δική μας…») και στα αποκαλυπτήρια του Μαυσωλείου των εθνομαρτύρων της 9ης Ιουλίου 1821, στο προαύλιο του ναού της Φανερωμένης (1930).

Το 1931 τιμήθηκε με το γαλλικό τίτλο Officier d’ Academie.

Απεβιώσε στη Λευκωσία το 1937 άγαμος. Άφησε τη μικρή περιουσία των 800 λιρών, στα ορφανά της Κύπρου. 

Το 1961 εκδόθηκαν σε ένα τόμο τα  Άπαντα του Λιπέρτη.

Η στροφή του στη κυπριακή διάλεκτο 

Η στροφή του στη κυπριακή διάλεκτο θα γίνει το 1918. Στην αλλαγή αυτή συνέβαλε και η επαφή που είχε, με την ποιητική συλλογή του Βασίλη Μιχαηλίδη, τα Ποιήματα, που εκδόθηκαν το 1911.

Στα είκοσι χρόνια που μεσολάβησαν από τον θάνατο του ταπεινού και καταφρονεμένου Βασίλη Μιχαηλίδη (1917), είχε συντελεστεί μια κοσμογονία στη φιλολογική ζωή της Κύπρου: Ο Λιπέρτης είχε κομβική θέση σε αυτές τις αλλαγές και θα επηρεαστεί τόσο που θα αρχίσει να μεταποιά τα βιώματα του και τα πάθη της Κύπρου κατά την περίοδο του μεσοπολέμου σε ποιήματα.

Οι τέσσερις τόμοι των "Τζυμπριώτικων Τραουδκιών" του κυκλοφορούν από το 1923 μέχρι το 1937. Το 1923 δημοσιεύτηκε ο πρώτος τόμος των Τζυπριώτικων Τραουδκιών. Ακολούθησαν ακόμα τρεις τόμοι των Τζυπριώτικων Τραουδκιών, το 1930 με πρόλογο του Κωστή Παλαμά, το 1934 και το 1937. 

Ο αριθμός των ποιημάτων του στο κυπριακό ιδίωμα, είναι γύρω στα 150 κυρίως διδακτικά, ερωτικά και πατριωτικά αφού μας δίνει μιαν αγροτική ηθογραφία και ζωγραφίζει τα βιώματα και τα πάθη της κυπριακής ζωής στην πραγματική γλώσσα του Κυπρίου.

Στους τέσσερεις αυτούς τόμους “Τζιυπριώτικα τραούδκια”, που χαρακτηρίζονται από λυρισμό, μουσικότητα και αρμονία, ο Λιπέρτης αποτύπωσε μέσω της κυπριακής διαλέκτου τα ήθη, τις ελπίδες, τα όνειρα, τους έρωτες και την καθημερινότητα των ανθρώπων, καθώς και τους εθνικούς πόθους των σκλαβωμένων Ελλήνων της Κύπρου. Κάποια από αυτά έχουν διδακτικό και γνωμικό περιεχόμενο. Τα ποιήματα του Λιπέρτη μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις κατηγορίες: στα ειδυλιακά, στα ηθοπλαστικά-σκωπτικά και στα πατριωτικά.

Στα έργα του αντικατοπτρίζεται ο λυρικός ρεαλισμός των Κυπριακών διαλέκτων όπως στα ποίηματα του Καρτερούμεν μέραν νύχταν που μελοποιήθηκε και έγινε αλυτρωτικός ύμνος εγκαρτέρησης, Η φτώσεια, Βούττημαν ήλιο,υ Θωρώ σε τζι ούλλον έναν αρωτώ, Στην ομορκιάν της, Τ’ αμμάδκια της, Το φιλίν σου κ.α

Το έργο του στο κυπριακό ιδίωμα, επηρέασε τη λαϊκή ποίηση του τόπου και στάθηκε η αιτία της δημιουργίας μιας ολόκληρης γενιάς ποιητών που έγραψαν στην κυπριακή διάλεκτο, όπως ο Παύλος Λιασίδης, ο Αντώνης Κλόκκαρης, ο Κώστας Μαρκίδης, ο Κώστας Μόντης κ.ά. 

Πολλά ιδιωματικά του ποιήματά του μελοποιήθηκαν από Κύπριους συνθέτες, όπως τον Σόλωνα Μιχαηλίδη, τον Αχιλλέα Λυμπουρίδη, τον Γιώργο Κοτσώνη, τον Γιάγκο Μιχαηλίδη κ.ά.  και είναι ανάμεσα στα αγαπημένα τραγούδια των Ελλήνων της Κύπρου

Το ποίημα “Τα Μαύρα Μάθκια ” και η σχέση του με την Ζωδια

Ο τηλεοπτικός σταθμός Άλφα Κύπρου, για να τιμήσει τα 150 χρόνια από τον θάνατο του, πρόβαλε μια σειρά εποχής με τίτλο “Τα Μαύρα μάθκια σου”. Το σενάριο είναι βασισμένο σε υποθετικά άτομα της εποχής αλλά παραπέμπει στα γεγονότα και τις δυσκολίες της καθημερινότητας της τότε εποχής όπως τα βίωσε και ο ίδιος ο ποιητής.  

Ποια είναι η σχέση του ποιήματος του Λιπέρτη “Τα Μαύρα Μάτια”. Σύμφωνα με τον μ. Μιχάλη Ανδρονίκου και ένα δημοσίευμα του στην εφημερίδα Ελευθερία που εκδίδετουν στην Λευκωσία (περίπου το 1951), όπου εργαζόταν ως διορθωτής μετά την αφυπηρέτηση του ως δάσκαλος που εργαζόταν, δημοσίευσε ένα ανέκδοτο ποίημα του Λιπέρτη γράφοντας επίσης το ιστορικό του ποιήματος. 

Έγραψε τότε ο Ανδρονίκου στο άρθρο του ότι ο Λιπέρτης ως ασήμαντος κυβερνητικός υπάλληλος τότε εργαζόταν ως πληρωτής των εργατών που εκτελούσαν  διάφορα οδικά και ανακουφιστικά έργα  (αγροτικούς δρόμους) στην Τυλληρία ή την καταγραφή των ζημιών  της ακρίδας, την ασθένεια των αμπελιών και άλλες επιστρατευμένες υπηρεσίες. 

Για τις επιπτώσεις τις μάστιγας της ακρίδας ή μέθοδος αντιμετώπισης τότε ήταν το σκότωμα της ακρίδας που γινότανε τότε με την χρήση ενός ξύλινου χερουλιού που είχε επάνω του σιδερένιο κεφάλι σκεπαρνιού.

Σε μια επίσκεψη του στην Ζώδια που είχε πάει να πληρώσει τους εργάτες σε καφενείο (η πληρωμή γινότανε σε καφενείο της εκκλησίας), μεταξύ τους ήταν και μια κοπέλα Ζωδιατού που με την ομορφιά της ενθουσιάσε και σαγήνεψε το Λιπέρτη, τόσο που του έπεσαν από το τραπέζι και σκορπίστηκαν τα ψηλά (τα τριαρούθκια και τα μισούθκια) με τα οποία πλήρωνε.  Η κοπέλα έσκυψε, τα μάζεψε και του τα έδωσε. Ο Λιπέρτης είδε το όνομα της στη λίστα, την πλήρωσε και η κοπελιά έφυγε. Όταν τελείωσε τις πληρωμές, αφού γνώριζε και το όνομα της,  ρώτησε να μάθει γι’ αυτήν και ποιος ήταν ο πατέρας της. Τον φώναξαν τον άνθρωπο και πήγε κοντά του. Ο Λιπέρτης του μίλησε ανοικτά για την κόρη του και για την ομορφιά της και του ζήτησε το χέρι της για  να την κάνει γυναίκα του και να την πάρει μαζί του στην χώρα (Λευκωσία). Ο πατέρας της κοπέλας χωρίς δεύτερη σκέψη απάντησε αρνητικά.  Ήταν δύσκολο τότε για την εποχή και με τα μέσα συγκοινωνίας να αποχωριστεί κάποιος την θυγατέρα του και να την αφήσει να πάει στην πόλη για να γίνει χωραϊτίσσα ή αλλιώς πολιτιζή (πολίτισσα). Συνήθιζαν τότε να πηγαίνουν στην πόλη μόνο για δούλες (υπηρέτριες σε σπίτια πλουσίων) ή σε ορισμένους μακρινούς συγγενείς για να δουλέψουν. 

Ο Λιπέρτης το πήρε βαριά και λυπήθηκε πολύ για την αρνητική απάντηση  που πήρε δια στόματος του πατέρα της κοπέλας. Ο ποιητής, λάτρης και υμνητής του ωραίου φύλου, στην συγκίνηση και την απογοήτευση του έγραψε το ποίημα όπως τα πανέμορφα, σαν τις αυθεντικές γλυκάδες και αθθούς του τόπου, “Μαύρα αμμάδκια” που δημοσιεύσε ο Μιχαήλ Αντρόνικος στην εφημερίδα Ελευθερία. 

Επίσης, σε άρθρο στου Αντώνη Κ. Ηλιάκη που δημοσίευσε στην εφημερίδα Ελευθερία την 17η Ιουλίου το 1960, αναφέρει ότι το ποίημα Τα μαύρα μάθκια γράφτηκε για μια χωριατοπούλλα που συνάντησε ο Λιπέρτης στην Ζώδια κατά την διάρκεια επιτετραμμένης υπηρεσίας. 

Σε μία άλλη εκδοχή ο Δρ. Κων/νος Γιαγκουλλής που καταπιάστηκε με τα Άπαντα του Λιπέρτη αναφέρει ότι το ποίημα γράφτηκε για μία Βασιωτού από την Βάσα (Κοιλανίου), όπου λάτρεψε και παραθέριζε για σειρά ετών ο Λιπέρτης και εκεί εμπνεύστηκε ορισμένα από τα πιο δημοφιλή «αγροτικά» του ποιήματα. Στενούς δεσμούς και αγάπη είχε και με την Πάφο. Ο Άντυς Παυλίδης που δημοσιέυε ποιήματα του Λιπέρτη στην εφημερίδα Πάφος φράφει ότι το ποίημα αυτό γράφτηκε για μια Χωραϊτού. Το πιο πιθανόν το ποίημα Περήφανη ή Κακανάρεστη γράφτηκε για την χωραϊτισσα που απέρριψε τον Λιπέρτη γιατί ήταν άσημος υπαλληλάκος.

Τα μαύρα μάθκια

Έλα κορού να δούμεν τα μαύρα σου τα μμάθκια

Τα μμαθκια

Που φκάλλουν τζιειν τες γλώσσες που φκάλλει το λαμπρόν

Τζιαι κάμνουν την κάρκιαν μου την άχαρην κομμάθκια

να μεν πλησσείς χαρώ σε χαρώ σε, τζι άφηστα να την τρων   ] 2x

Τζιαν τύσιει τζιαι να κρούσω τζιαι να γινώ ποζαύλιν

Ποζαύλιν

Μπήξε με στην αυλή σου, βάρμε σε μια γωνιά

Γιατί που τη θωρκά σου, που μια μεράν ως άλλην

μπορεί τζιαι να βλαστήσω χαρώ σε, να βρω παρηορκάν ] 

Τζι όντας καλόν ριζώσω τζιαι φκω ψηλά τζι αθθίσω

Τζι αθθίσω

Τζιαι ποταβρίσω κλώνους να 'ρτεις που κατωθκιόν

Τα κάλλη τους αθθούς μου για  να σου τα ραντίσω

για τζιείνες τες γλυκάες χαρώ σε   | 2x

Των θκυο σου αμμαθκιών             | 2x